02) Važne dimenzije viljuški i (ležajeva) kormana bicikala

Maintenance and repairs

Održavanje i popravke

U prethodnom članku o viljuškama i ležajevima objašnjena je konstrukvija ležajeva, označeni su i imenovani važni delovi. Članak se može pročitati ovde: Nazivi delova viljuške, cevi upravljača i ležaja viljuške na biciklu. Nazivi delova definisani u tom članku, biće korišteni ovde. Ovaj članak objasniće koje sve mere treba uzeti (tj. šta sve treba premeriti) kada se menja, ili kupuje novi ležaj kormana, ili viljuška (u smislu interfejsa vrata viljuške, cevi upravljača i ležajeva upravljača). Prvo će biti objašnjeno šta treba meriti na samoj viljušci, zatim na cevi viljuške (tj. na ramu) i na kraju vežne mere ležajeva upravljača.

Kliknuti na slike za uvećanje, a povratak na stranicu je pomoću „back“ tastera na browseru.

Sadržaj:
1. Važne dimenzije viljuške
…1.1. Prečnik krune vrata viljuške
…1.2. Prečnik vrata viljuške
…1.3. Dužina vrata viljuške
…1.4. Prečnik vrata lule (kod viljuški s navojem)
2. Važne dimenzije cevi upravljača
…2.1. Prečnik gornjeg i donjeg otvora cevi upravljača
……2.1.1. Dimenzije prihvata ležaja (za integrisane ležajeve)
…2.2. Dužina cevi upravljača
3. Važne dimenzije ležajeva upravljača („šolja upravljača“)
…3.1. Unutrašnji prečnik čaure ležaja upravljača („konusa viljuške“)
…3.2. Spoljašnji prečnik šolja ležaja upravljača
…3.3. Prečnik kuglica, ili industrijskog ležaja

1. Važne dimenzije viljuške

1.1. Prečnik krune vrata viljuške

Prečnik krune viljuške. Najbolje šublerom (kljunastim pomičnim merilom).

Merenje prečnika krune viljuške Slika 1

Merenje prečnika krune viljuške
Slika 1

Ova dimenzija je važna zbog izbora čaure ležaja upravljača, kao i uklapanja sa cevkom upravljača (na ramu).

1.2. Prečnik vrata viljuške

Kod viljuški „tapered“ tipa (čiji vrat se širi pri dnu), potrebno je meriti prečnik vrata na drugoj polovini (prema vrhu). Kod „običnih“ je sve jedno na kojem delu se meri.

Merenje prečnika vrata viljuške Slika 2

Merenje prečnika vrata viljuške
Slika 2

Ova dimenzija bitna je pri izboru ležajeva viljuške, kao i pri uklapanju sa cevi upravljača.

1.3. Dužina vrata viljuške

Ovde nema nikakve filozofije – metar i oko.  🙂

Vrat viljuške mora biti dovoljno duži od dužine cevi upravljača (na ramu) da stanu donji i gornji ležaj i da ostane dovoljno mesta (da dovoljno viri) da se montira kontra-matica (kod viljuški sa navojem), ili lula kormana (kod viljuški bez navoja).

1.4. Prečnik vrata lule (kod viljuški s navojem)

Kod viljuški s navojem, gde se lula umeće u vrat viljuške i fiksira „orahom“ unutar vrata viljuške, spoljni prečnik vrata lule, kao i unutrašnji prečnik vrata viljuške, moraju biti kompatibilni, pa je njihove dimenzije važno izmeriti pri zameni.

2. Važne dimenzije cevi upravljača

2.1. Prečnik gornjeg i donjeg otvora cevi upravljača

Kod cevi upravljača za tapered viljuške, prečnik donjeg otvora znatno je veći od prečnika gornjeg – vidi se golim okom. Merenje prečnika na vrhu i dnu cevi upravljača je važno jer tu uležu ležajevi upravljača.

2.1.1. Dimenzije prihvata ležaja (za integrisane ležajeve)

Kod cevi upravljača za integrisane ležajeve važno je videti i kolika je dubina i koji je ugao ležišta za ležaj unutar cevi upravljača. Prevaziđeni standard je sa uglom od 36 stepeni, a aktuelni sa uglom od 45 stepeni. Više o ovome pisaće u posebnom članku koji se bavi standardima ležajeva upravljača.

Ležište ležaja :) cevi upravljača za integrisane ležajeve. Slika 6

Ležište ležaja 🙂 cevi upravljača za integrisane ležajeve.
Slika 6

2.2. Dužina cevi upravljača

Ova dimenzija je važna pri izboru (neophodne minimalne) dužine vrata viljuške.

Merenje dužine cevi upravljača. Slika 7

Merenje dužine cevi upravljača.
Slika 7

3. Važne dimenzije ležajeva upravljača („šolja upravljača“)

3.1. Unutrašnji prečnik čaure ležaja upravljača („konusa viljuške“)

Ova dimenzija je bitna kako bi se proverilo da li čaura ležaja odgovara kruni viljuške (na koju se nakucava).

Merenje unutrašnjeg prečnika čaure ležaja upravljača ("konusa viljuške) Slika 8

Merenje unutrašnjeg prečnika čaure ležaja upravljača („konusa viljuške)
Slika 8

3.2. Spoljašnji prečnik šolja ležaja upravljača

Za prečnik šolje ležaja upravljača je važno je da se po dimenziji uklapa sa prečnikom cevi upravljača u koju se nakucava. Meri se dimenzija dela koji ulazi unutar cevi upravljača.

Merenje prečnika šolje eksternog ležaja. Slika 9

Merenje prečnika šolje eksternog ležaja.
Slika 9

Za (izuzetno redak slučaj) da cev upravljača za eksterne ležajeve nema isti prečnik gornjeg i donjeg otvora, na ovo treba obratiti pažnju pri izboru šolja (i ležajeva). Kod takvih tapered vratova (i viljuški) uglavnom se koriste interni ležajevi. Princip merenja prečnika šolje internog ležaja upravljača je isti – samo što je deo šolje koji stoji izvan cevi upravljača puno manji.

Šolje ležaja: Levo - interni ležaj Desno - ahead ležaj

Šolje ležaja:
Levo – interni ležaj
Desno – eksterni ležaj
Slika 10

3.3. Prečnik kuglica, ili industrijskog ležaja

Ako ležaj koristi kuglice, važna dimenzija je prečnik kuglica samog ležaja kada se one menjaju. U slučaju modernijih, „industrijskih“ (ketridž, eng. „cartridge“) ležajeva, meri se prečnik kompletnog ležaja.

Merenje spoljnog prečnika "industrijskog" (ketridž) ležaja Slika 11

Merenje spoljnog prečnika „industrijskog“ (ketridž) ležaja
Slika 11

Druga važna dimenzija je ugao „zakošenja“ na kraju samog industrijskog ležaja, pogotovo kod integrisanih ležajeva.

Zakošenje na kraju ležaja. Standard je 45 stepeni, ređe 36 Slika 12

Zakošenje na kraju ležaja. Standard je 45 stepeni, 36 stepeni se smatra zastarelim standardom
Slika 12

Ovaj ugao može se videti golim okom, ali uvek je moguće nasloniti ležaj zakošenim delom na ravnu površinu i izmeriti uglomerom, lenjirom pomoću pitagorine teoreme, ili jasnije videti golim okom da li je to ugao na pola od pravog, ili oštriji.

Ovime su obuhvaćene sve važne dimenzije koje treba imati na umu kada se menja, ili kupuje bilo šta vezano za ležajeve upravljača. Naredni članak objasniće koji sve standardi postoje – sa njima se merene dimenzije upoređuju.

Podeli ovaj članak sa prijateljima...Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on Tumblr

Ostavite odgovor